Istorija pokazuje: Izrael možda nikada neće pobediti

U odgovoru na brutalni napad Hamasa na Izrael 7. oktobra, Izraelske odbrambene snage (IDF) izvršile su invaziju na Gazu s ciljem uništenja terorističke grupe.

Hamas nema “vojsku” u pravom smislu te reči. Umesto toga, vojni ogranak Hamasa je dobro organizovana (i dobro finansirana) konfederacija gerilskih boraca. Cilj IDF-a je ubiti ili na drugi način onesposobiti borce Hamasa i, koliko je to moguće, ostaviti civile po strani.

Međutim, IDF zapravo ne vodi rat protiv gerile u Gazi. Ono što se tamo događa je najbolje razumeti kao “rat okupacije”. Izraelci su napustili Gazu 2005. godine, a sada su ponovo tu kao de facto okupatori. Ova karakterizacija ne implicira da će IDF ostati u Gazi dugoročno. Moguće je, a možda i ne. To je pre odgovarajući opis izazovne i opasne vojne situacije s kojom se IDF suočava danas, piše Responsible Statecraft.

Kakva je razlika između rata protiv gerile i rata okupacije, i kako to pomaže u razumevanju rata u Gazi?

U ratu protiv gerile – barem kako ga shvataju političari i teoretičari koji tvrde da se vodi takav rat – postoje gerilci i civili. Prvi su politički motivisani, dobro naoružani i smrtonosni. Civili su jednostavno “na putu”. U shvatanju stručnjaka za protiv-gerilski rat, većina civila jednostavno želi da rat završi kako bi nastavili svoje živote. Operacije Zapadne Nemačke protiv Frakcije Crvene Armije pružaju primer rata protiv gerile, kao i možda američki rat protiv Al Kaide i Islamske države.

U tim slučajevima, gerilci su bili teško identifikovani ali obično nisu uživali podršku lokalnog stanovništva. Ova situacija olakšavala je vojne operacije.

Međutim, u ratu okupacije postoje gerilci i neprijateljski civili. Prvi su, kao i u ratu protiv gerile, naoružani i smrtonosni. Ali ovi drugi – i to je ključna razlika – odlučno su neprijateljski raspoloženi prema okupacionim snagama. Bez obzira na njihove političke sklonosti, okupirani veruju da bi strane trupe trebalo da odu kući. Civili možda nisu aktivni borci, ali su skloni da pruže pomoć gerilcima iz nacionalističkih razloga.

Shvaćeno na taj način, ratovi okupacije – često propagandistički nazivani “ratovima protiv gerile” od strane okupatorskih snaga – bili su smrtonosni u moderno doba. Dovoljno je setiti se Britanaca u Maleziji, Amerikanaca u Vijetnamu, Francuza u Vijetnamu i Alžiru, Sovjeta u Avganistanu, te Amerikanaca u Iraku i Avganistanu. U ovim slučajevima, gerilci su bili teško identifikovani, ali, veoma važno, i veći deo lokalnog stanovništva je bio odlučno neprijateljski raspoložen prema okupacionim trupama. Ova situacija otežavala je vojne operacije.

Najbolji primer rata okupacije je onaj iz Vijetnamskog rata i ilustruje koliko ga je teško voditi – a kamoli dobiti. Od početka, SAD su tvrdile da vode rat protiv gerile u Južnom Vijetnamu. SAD su poslale 2,6 miliona vojnika u Južni Vijetnam tokom rata; na vrhuncu operacija, imale su tamo preko pola miliona ljudi. SAD su suštinski okupirale veliki deo Južnog Vijetnama.

Jedno od mesta koje su SAD okupirale bila je provincija Quang Ngai na severoistoku Južnog Vijetnama. Tu se dogodio masakr u Mi Laju. Američke trupe su u toj provinciji tragale – i ponekad se sukobljavale – s Vijetkongom, “gerilcima” iz teorije o protiv-gerilskom ratu. Ali takođe su se susrele s populacijom južnovijetnamskih građana koja je bila duboko neprijateljski raspoložena prema Amerikancima. Lokalci su postavljali zamke i mine, pomagali Vijetkongu i bili uključeni u otpor protiv Amerikanaca.

Američki vojnici su prepoznali antagonizam vijetnamske populacije u provinciji Quang Ngai, populacije koju su nominalno branili. Nakon masakra u Mi Laju, američka vojska je sprovela istragu kako bi saznala šta je pošlo po zlu.

Istraživači su pitali počinioce zašto su ubili civile. Vojnici su često odgovarali da nisu znali da su “civili”. Vijetnamci u Mi Laju bili su, prema tvrdnjama američkih vojnika “simpatizeri Vijetkonga” i stoga opasni. Važno je prepoznati da američki vojnici nisu tvrdili da je (kako ide uobičajena priča) “teško razlikovati borce od civila”. Tvrdili su da su svi civili potencijalno pretnja.

Vrlo brzo je izraz – „Ako je mrtvo i vijetnamsko, onda je V.C.” – postao definišući diktat rata i civilni leševi su redovno uračunavani među pale neprijatelje ili Vijetkongovce. Civili, među kojima žene i deca, ubijani su samo zato što beže od vojnika ili vojnih helikoptera koji su pucali iz upozorenja, ili zato što su se nalazili u selu za koje se sumnjalo da skriva Vijetkongovce, pisao je BBC.

U Gazi, IDF se nalazi u situaciji sličnoj onoj u kojoj se američka vojska nalazila u provinciji Quang Ngai. Izraelci su tamo nominalno zbog misije protiv gerile. Ali zapravo, okupirali su Gazu. Hamas ne želi da budu tamo, ali ni većina stanovnika Gaze koji trpe pod ofanzivom IDF-a ne žele ih tamo. Da li je previše reći da većina njih mrzi IDF? Možda i nije. Kritičari bi mogli reći da su mnogi stanovnici Gaze mrzeli IDF i pre izraelske invazije. Opet, možda tačno. Ali invazija i okupacija sigurno nisu poboljšale situaciju. U nedavnom istraživanju sprovedenom od strane Palestinskog centra za istraživanje i politiku, 57% Gazanaca je reklo da je Hamas “u pravu” što je napao Izrael 7. oktobra. Gotovo svi ispitani – 97% – rekli su da Izraelci čine “ratne zločine” u Gazi.

Ova činjenica – neprijateljski raspoloženo stanovništvo – čini IDF-ove vojne operacije vrlo teškim. Izraelske snage moraju da se bore protiv Hamasa, ali takođe moraju da brinu i o neprijateljskim palestinskim civilima koji žive pod onim što Palestinci vide kao okupaciju. Opasnosti vođenja vojnih operacija u takvom kontekstu su brojne, ali najznačajnija – barem s aspekta zaštite civila – je da će IDF početi da posmatra neprijateljske stanovnike Gaze kao “simpatizere Hamasa” s tragičnim posledicama.

Opasnosti u ratu okupacije su živopisno prikazane 15. decembra kada je IDF ubio tri izraelska taoca u Gazi. Prema IDF-u, izraelski vojnici su “greškom identifikovali tri izraelska taoca kao pretnju”, iako nisu bili naoružani i mahali su belom zastavom. IDF je objasnio da su ubistva kršila izraelska pravila angažovanja. Naravno da jesu, ali to je promašena poenta: iz perspektive izraelskih pešadijskih trupa, svi stanovnici Gaze, bez obzira koliko nevino izgledali, percipiraju se kao pretnja. To je posebno tačno za muškarce vojnog uzrasta.

U moderno doba, ratovi okupacije nisu dobro završavali ni za okupirane ni za okupatore. Obično, neprijateljski civili – ono što okupatorska sila vidi kao “simpatizere” – strašno pate, a okupatorska sila odlazi poražena. Takav je bio slučaj u Alžiru, Vijetnamu (dva puta) i Avganistanu (dva puta). IDF dobro poznaje ovu činjenicu, s obzirom da je vodio, i izgubio, rat okupacije na jugu Libana. Ostaje da se vidi da li su Izraelci zaista naučili ovu lekciju.

naslovi.eu

POVEZANO

Nemačka vojska je već priznala da ništa neće zaustaviti Ruse

admin

Britanija započela OPASNU IGRU na Crnom moru

admin

SAD i Evropa spremaju sebi ekonomsko samoubistvo

admin